کتاب راهنمای کاربرد آزمون های روانشناختی و روانشناسی ورزشی

 روان سنجی شاخه ای از آمار کاربردی است که برای اندازه گیری رفتار انسان به کار میرود. متخصصان روان سنجی مجموعه ای تخصصی از ابزارهای آماری را برای ساختن ابزارهای معتبر علمی جهت اندازه گیری رفتارهای مختلف به کار می برند. یکی از ابزارهای اصلی که در این رشته برای انجام فعالیتهای علمی روانشناسی و روانشناسی ورزش مورد استفاده قرار می گیرد آزمون های روانی و روانشناختی هستند که تا حد زیادی، معادل روانسنجی و یا اندازه گیری روانی به شمار می روند (اربينا، ۲۰۰۴، به نقل از امین پور و زارع، ۱۳۹۴). هدف اصلی این فصل آشنایی دانشجویان با اصطلاحات تخصصی در زمینه روانسنجی و کاربرد آنها است.

روایی مفهوم روایی به این سؤال پاسخ میدهد که ابزار اندازه گیری تا چه حد خصیصه مورد نظر را می سنجد. به عبارت دیگر میزان درستی و صحت آزمون در آن چیزی که قصد سنجش آن را دارد را روایی گویند (سرمد و بازرگان، ۱۳۷۶). روایی عبارت است از درجه ای که آزمون آن چیزی را اندازه گیری کند که قرار است،اندازه گیری کند (برگ و لاتین، ۲۰۰۸). بدون آگاهی از روایی ابزار اندازه گیری نی حاصل از آن اطمینان داشت. ابزار اندازه گیری ممکن است برای اندازه گیری یک خصی باشد، در حالی که برای سنجش همان خصیصه بر روی جامعه دیگر از هیچ گونه روایی بر نیاز تعیین روایی و پایایی در جوامع مختلف برگرفته از نکته فوق الذکر می باشد (کاظم نژاد نورزاده، ۱۳۸۹). روایی انواع مختلفی دارد که در بخش ذیل به پرکاربردترین انواع آن اشاره خواه اندازه گیری نمیتوان به دقت داده های در یک خصیصه ویژه دارای روایی گونه روایی برخوردار نباشد. لذا رضا حیدریه : انواع آن اشاره خواهیم کرد روایی ظاهری یا صوری روایی ظاهری یک شاخص ابتدائی و حداقل برای روایی محتوا به شمار می آید. این نوع روایی نیا میدهد که عناصر مورد سنجش به طور ظاهری توانایی اندازه گیری مفهوم ما را دارند. این روایی با اساتید و پنل خبرگان در حوزه مربوطه صورت می گیرد. روایی صوری با ظاهری یعنی اینکه آزمون باید از نظر ظاهر در رابطه با موضوعی باشد که آزمون برای اندازه گیری آن طراحی شده است (توماس و تلسون ۲۰۰۱). مثلا اگر قرار است معلم تربیت بدنی استخدام کنیم، سؤالات آزمونی که از وی می شود باید مربوط به اطلاعات ورزشی او باشد نه اطلاعات شیمی یاس و یا در تحقیقی برای بررسی روایی صوری پرسشنامه های خودگفتاری در پنل خبرگان، میبایست افراد خبره در حوزه روانشناسی ورزشی پس از مطالعه سؤالات پرسشنامه ها به این نتیجه برسند که سؤالات در جهت سنجش سازه خودگفتاری محتوای لازم را دارد و برداشت آنها از سؤالات پرسشنامه ها این باشد که سؤالات، خودگفتاری و ویژگی های افراد خودگفتار را میسنجند و نه سازه روانشناختی دیگری نظیر حالات خلقی و .... (برگ و لاتین، ۲۰۰۸). روایی صوری گاهی اوقات مترادف روایی منطقی قرار می گیرد (توماس و تلسون، ۲۰۰۱) و ضعیف ترین نوع روایی است چرا که به جای ارزیابی کمی از قضاوت کیفی برای تعیین آن استفاده میشود (برگ و لاتین، ۲۰۰۸) روایی سازه؟ تعریف سازه برخی از ویژگی های انسان که به طور مستقیم قابل مشاهده نبوده و انتزاعی است اما از رفتارهای افراد قابل استنباط هستند، هوش، اضطراب، اعتماد به نفس، خلاقیت و نگرش برخی از سازه های انسان هستند توماس و نلسون، ۲۰۰۱). روایی سازه ابزار اندازه گیری نمایانگر آن است که ابزار اندازه گیری تا چه اندازه سازه یا خصیصه ای را که مبنای نظری دارد می سنجد (سرمد و بازرگان، ۱۳۷۶). روایی ساخت با سازه بیان می کند نتایج به دست آمده از کاربرد ابزار اندازه گیری تا چه حد با نظریه هایی که آزمون بر محورآنها تدوین شده است تناسب دارد